Wąskie gardła w logistyce – jak sobie z nimi poradzić?

Logistyka14 maja 2024

Wąskie gardła w logistyce mogą być zabójcze dla każdej firmy posiadającej łańcuch dostaw. Często te sytuacje są nie przewidziane, ale zdarza się także, że są wynikiem błędów popełnionych na etapie planowania lub realizacji całego procesu. W tym artykule dowiesz się o powodach wąskich gardeł, ich skutkach oraz o tym, jak sobie z nimi poradzić.

Wąskie gardła w logistyce – jak sobie z nimi poradzić?

Foto: freepik.com

Co to jest wąskie gardło w logistyce?


Wąskie gardła w logistyce to wszelkiego rodzaju blokady, które spowalniają przepływ towarów i usług w łańcuchu dostaw. Te zatory są nieodłącznym elementem procesu logistycznego, wynikając zarówno z sytuacji nieprzewidzianych, jak i błędów organizacyjnych. Dlatego tak ważne jest ciągła kontrola w celu sprawdzenia, czy wąskie gardła występują na kolejnych etapach. Istnieje wiele różnych czynników, które mogą powodować wąskie gardła w logistyce, w tym:


  • Problemy z transportem - zatory drogowe, opóźnienia w portach, brak ciężarówek lub kierowców;
  • Niewydolność magazynów - niewystarczająca ilość miejsca, powolne procesy kompletacji i pakowania;
  • Problemy z zapasami - braki magazynowe, uszkodzone towary;
  • Brak informacji - słaba komunikacja między różnymi częściami łańcucha dostaw;


Kiedy dotknie Cię problem wąskiego gardła w logistyce, to może się to skończyć zwiększonymi kosztami, opóźnieniem dostaw, a nawet utraconą szansą sprzedaży swoich usług. Firmy logistyczne nieustannie pracują nad identyfikacją i eliminacją wąskich gardeł w swoich operacjach. Usprawniając procesy, inwestując w technologię i ściśle współpracując z dostawcami i przewoźnikami, mogą pomóc w zapewnieniu płynnego przepływu towarów i usług.

Jak znaleźć wąskie gardło w procesie logistycznym?


Żeby znaleźć wąskie gardło w procesie logistycznym, należy poddać analizie swój łańcuch dostaw. Nie ma uniwersalnego rozwiązania na ten problem, ale można wskazać metody, którymi wykrywa się wszelkie problemy. Pamiętaj, że niezdefiniowane wąskie gardła mogą prowadzić do niepotrzebnych przeszkód, które marnują czas, energię i koszty.


fot. freepik.com

Nie da się ukryć, że dzięki postępowi technologicznemu powstały systemy informatyczne w logistyce, ułatwiające ten proces. Dzięki temu wszelkie niezbędne dane są po prostu łatwiej dostępne, dlatego na znaczeniu zyskuje umiejętna ich interpretacja. Im wcześniej zidentyfikowane zostaną słabe punkty łańcucha dostaw, tym szybciej można je poprawić. Oto kilka kluczowych wskaźników, które firmy mogą wykorzystać do identyfikacji swoich wąskich gardeł:


  • Czas realizacji – ten parametr odnosi się do śledzenia czasu realizacji zamówienia oraz jego skuteczności. Dzięki temu możesz w porę wykryć wszelkie nieprawidłowości takie jak opóźnienia, doręczenie pod zły adres, zagubienia przesyłki lub je uszkodzenie. Analizowanie czasu realizacji sprawi, że sprawdzisz, efektywność pracowników, procesy logistyczne, wadliwość technologiczną i inne.
  • Czas cyklu – ten wskaźnik używany jest do opisania czasu potrzebnego firmie do wyprodukowania towaru. Może się on odnosić także się do innych, bardziej szczegółowych procesów, które przyczyniają się do ogólnej realizacji zamówienia, takich jak czas potrzebny na załadowanie ciężarówki transportowej.
  • Poziomy zapasów - ilość zapasów różni się w zależności od branży i ważne jest, aby kontekstualizować znaczenie „wysokiego” lub „niskiego” poziomu zapasów. Ten wskaźnik należy badać na bieżąco i traktować go elastycznie. Nie da się bowiem określić stałego poziomu zapasów, gdyż ten jest zmienny i zależny od sezonowości, popytu, podaży oraz innych czynników.
  • Współczynnik realizacji – ten parametr mierzy, w jakim stopniu popyt klientów jest zaspokajany przez natychmiastową podaż - tj. zamówienia są realizowane z zapasów dostępnych od ręki, a nie poprzez zamówienia zaległe lub podzielone wysyłki. Ponieważ jest on bezpośrednio związany z satysfakcją klienta, wskaźnik realizacji zamówień jest jednym z najważniejszych wykorzystywanych do zrozumienia, jak dobrze firma obsługuje swoich klientów.
  • Dokładność zamówień – sprawdza, jak często zamówienia są realizowane na czas i bez błędów. Dokładna dokumentacja, w tym faktury i etykiety produktów, przyczynia się do dokładności zamówień i jest wymagana do ich realizacji, śledzenia i powiadamiania klientów o wszelkich zmianach na osi czasu. Ten kluczowy wskaźnik wydajności (KPI) służy jako główny miernik efektywności łańcucha dostaw, ponieważ wszelkie wąskie gardła w procesie realizacji zamówień lub przed nim mogą mieć wpływ na wskaźnik dokładności zamówień firmy.
  • Wykorzystanie mocy produkcyjnych - odnosi się do stopnia, w jakim firma wykorzystuje swoje zasoby. Jeśli producent działa już na pełnych obrotach, może być narażony na powstanie wąskiego gardła, jeśli popyt wzrośnie i będzie wymagał zwiększenia produkcji. Gdyby jednak firma działała tylko na 80% swoich możliwości, mogłaby zwiększyć produkcję nawet o 20% bez tworzenia wąskiego gardła.
  • Wydajność dostawców - firmy potrzebują niezawodnych dostawców, aby zaopatrywać się w materiały niezbędne do prowadzenia działalności. Czy to z powodu długich terminów realizacji, niespójnych produktów czy nieprzewidywalnej dostępności, nierzetelni dostawcy przyczyniają się do powstawania wąskich gardeł, zanim jeszcze gotowe są produkty mogą zostać wytworzone.
  • Koszty transportu – ten wskaźnik działa na kilku poziomach zarówno w kwestii cen paliw, nieodpowiednich tras, kosztów siły roboczej, jak i czasu tranzytu. Regularne monitorowanie kosztów transportu może ujawnić takie problemy, zanim staną się one poważne, dając firmom szansę na optymalizację procesów wysyłkowych, rozważenie alternatywnych metod transportu i dywersyfikację sieci logistycznych.
  • Zadowolenie klienta - ostatecznym celem zarządzania łańcuchem dostaw jest dostarczanie towarów do klientów tak efektywnie, jak to tylko możliwe. Oprócz analizy kosztów realizacji, zadowolenie klientów jest jednym z najlepszych wskaźników tego, jak skutecznie firma realizuje ten cel. Dane, takie jak opinie klientów, recenzje online i wskaźniki zwrotów, pozwalają firmom analizować trendy zadowolenia klientów, aby zobaczyć, co idzie dobrze, a co należy poprawić.


Przykłady wąskich gardeł w logistyce


Teoria to jedno, ale w ostatnich latach większość mieszkańców ziemi doświadczyła skutków wąskich gardeł w procesie logistycznym. Poniżej przedstawiamy duże globalne wydarzenia, ale prawdą jest, że na co dzień każdego one spotykają, ale w mniejszej skali.

Pandemia COVID-19 a logistyka

Pandemia COVID-19 miała daleko idące konsekwencje dla łańcuchów dostaw na całym świecie. Zamknięcia fabryk i lockdowny zakłóciły procesy produkcyjne, powodując opóźnienia i niedobory różnych towarów. Przełożyło się to również na:

  1. niedobory siły roboczej związane z kwarantannami;
  2. ograniczenia w transporcie związane z zamknięciem granic, kwarantanną, długim czasem kontroli;
  3. wzrost popytu na produkty medyczne, które trudno było nabyć z powodów wyżej wymienionych;

Konflikt Rosja-Ukraina i jego wpływ na logistykę

Konflikt między Rosją a Ukrainą zakłócił łańcuchy dostaw, szczególnie w branżach zależnych od ukraińskich zasobów. Ten kraj jest wiodącym źródłem gazu neonowego, niezbędnego do produkcji chipów, co czyni go krytycznym elementem produkcji półprzewodników. Dodatkowo utrudnione zostały zbiory żywności, co negatywnie wpłynęło na państwa odbierające ukraińskie zboża.


Jak sobie poradzić z wąskimi gardłami?


Żeby poradzić sobie z wąskimi gardłami lub złagodzić ich skutki, gdy wystąpią nieoczekiwanie, należy zaopatrzyć się w plany awaryjne, przećwiczone metody, a także profesjonalny zespół. Ma to kluczowe znaczenie dla utrzymania płynnego przepływu towarów i zminimalizowania zakłóceń.

Oto kilka skutecznych wskazówek, jak przezwyciężyć wąskie gardła w łańcuchu dostaw:

  1. Dywersyfikacja dostawców – nie poleganie nadmiernie na jednym dostawcy minimalizuje ryzyko zakłóceń, gdy ten będzie miał problemy. Alternatywne firmy dostarczające Ci usługi lub towary zapewnią zapasowe źródła, a łańcuch logistyczny stanie się odporniejszy na zawirowania.
  2. Zapasy buforowe – to zabezpieczenie na wypadek zakłóceń łańcucha dostaw, pozwalające stworzyć poduszkę ochronną, która absorbuje wstrząsy wywołane wąskimi gardłami. Dzięki temu niedobory produktów na rynku, czy opóźnienia w ich dostawach nie wstrzymają Twojej działalności.
  3. Prognozowanie i planowanie popytu -dokładne prognozowanie i planowanie popytu jest niezbędne do poruszania się w wąskich gardłach łańcucha dostaw. Regularne aktualizowanie prognoz w celu odzwierciedlenia zmieniających się warunków rynkowych i wymagań klientów pozwala dostosować poziomy produkcji i zapasów do oczekiwanego popytu.
  4. Nadmiarowość transportu - rozwijanie nadmiarowości tras transportowych i przewoźników ma zasadnicze znaczenie dla zmniejszenia wąskich gardeł związanych z przewozem. Nawiązując relacje z wieloma przewoźnikami i rozważając alternatywne środki transportu, można zapewnić ciągłość dostarczenia produktów.
  5. Współpraca i komunikacja – to siła napędowa każdego łańcucha dostaw. Utrzymywanie otwartej i opartej na współpracy komunikacji z dostawcami, dystrybutorami i innymi partnerami pozwoli Ci zyskać świadomość sytuacyjną oraz w porę reagować na zagrożenia.
  6. Optymalizacja zapasów - wykorzystanie zaawansowanych strategii zarządzania zapasami pomaga w optymalizacji zapasów. Optymalizacja ta zapewnia, że masz odpowiednią ilość zapasów pod ręką przez cały czas, unikając wąskich gardeł nadmiaru zapasów przy jednoczesnym zapewnieniu efektywnego ich wykorzystania.
  7. Ocena ryzyka i planowanie awaryjne – te zachowania są niezbędne do poruszania się w wąskich gardłach łańcucha dostaw. Regularnie identyfikuj potencjalne zakłócenia poprzez ocenę ryzyka i opracowuj jasne plany awaryjne dla różnych scenariuszy. Umożliwi Ci to szybkie i skuteczne reagowanie na zakłócenia, minimalizując ich wpływ na operacje.
  8. Szkolenia i rozwój umiejętności - rozwijanie umiejętności pracowników w różnych obszarach łańcucha dostaw zapewnia elastyczność. Ta z kolei pozwala na płynniejsze przejścia podczas zakłóceń, zapewniając, że wykwalifikowany personel jest dostępny, aby dostosować się do zmieniających się ról i obowiązków.
  9. Technologia i automatyzacja - poprawiają jego widoczność, śledzenie i podejmowanie decyzji w czasie rzeczywistym.
  10. Ciągłe doskonalenie łańcucha dostaw - kluczowe znaczenie ma przyjęcie kultury ciągłego doskonalenia w ramach operacji łańcucha dostaw. Regularnie oceniaj i optymalizuj procesy dostaw w celu zwiększenia wydajności. Takie podejście do ciągłego doskonalenia napędza ciągłe ulepszenia.


Operator logistyki jako sposób na uniknięcie wąskiego gardła


Prowadzenie skutecznych procesów logistycznych jest kosztowne, dlatego warto zastanowić się, by cześć z nich lub wszystkie nie powierzyć zewnętrznej firmie. Operator logistyczny to wyspecjalizowane przedsiębiorstwo, którego celem jest skuteczne magazynowanie, wysyłka oraz dostarczanie produktów do klientów. Dzięki temu obniżasz koszty, ale też powierzasz swoją operację profesjonalistom. Sam decydujesz, czy zrobić to całościowo, czy wesprzeć się operatorem w swoich wąskich gardłach.